İş Stresi ve Tükenmişlik: Mesai Bitse de Bitmeyen Yük

İş stresi, iş yükü, belirsizlik, zaman baskısı ya da iş yerindeki ilişkiler nedeniyle ortaya çıkan zihinsel ve duygusal gerginliktir; uzun süre devam ettiğinde tükenmişlik hissine dönüşebilir. Mesai bittiği hâlde zihniniz hâlâ toplantılarda, e-postalarda ya da çözülmemiş işlerdeyse bu sayfa sizin için.

İş stresi eve kadar geldiğinde

Akşam yemeğinde telefonu kontrol etmek, gece yarısı yarının işlerini düşünmek, hafta sonunu pazartesi kaygısıyla geçirmek... İş stresi çoğu zaman sessizce hayatın diğer alanlarına sızar.

Üstelik iş derdi anlatması zor bir derttir. İş arkadaşına anlatmak risklidir, yöneticiye anlatmak çoğu zaman mümkün değildir. Evdekiler ise ya konuyu tam anlamaz ya da "Bırak o zaman işi" gibi pratik olmayan çözümler önerir. Sonuçta pek çok kişi iş yükünün yanında bir de "anlatamama" yükünü taşır.

Stres mi, tükenmişlik mi?

Her iş stresi tükenmişlik değildir. Aşağıdaki tablo tıbbi bir değerlendirme değil, yalnızca kendinizi gözlemlemenize yardımcı olabilecek genel bir karşılaştırmadır:

Belirtileri daha ayrıntılı okumak isterseniz iş yerinde tükenmişlik belirtileri yazımıza göz atabilirsiniz.

Gün içinde deneyebileceğiniz küçük molalar

Büyük değişiklikler her zaman mümkün olmayabilir; ama gün içine yerleştirilen küçük aralar bile fark yaratabilir:

• İki dakikalık nefes arası: Ekrandan gözünüzü ayırıp birkaç yavaş nefes almak, zihne kısa bir mola verir.
• Öğle arasını gerçekten ara yapın: Masada yemek yerine kısa bir yürüyüş, öğleden sonrayı değiştirebilir.
• Mesai bitiş ritüeli: Bilgisayarı kapatırken yarının üç önceliğini yazmak, işleri zihinde değil kâğıtta bırakmaya yardım eder.
• Bildirimleri sınırlandırın: Akşam belli bir saatten sonra iş bildirimlerini sessize almak, eve gerçekten dönmenizi sağlar.
• Küçük başarıları not edin: Gün sonunda iyi giden bir şeyi yazmak, "hiçbir şey yetmiyor" hissini dengeler.

Daha fazla fikir için stresi azaltan günlük alışkanlıklar yazımızı okuyabilirsiniz.

Anlatamadıklarınızı nereye bırakacaksınız?

Haksız bir eleştiri, adil olmayan bir iş bölümü, terfi edememenin hayal kırıklığı ya da işten çıkarılma kaygısı... Bunlar söylenmediğinde içte birikir ve bazen yanlış kişiye, yanlış zamanda öfke olarak çıkar.

İş yerinizle hiçbir bağı olmayan biriyle konuşmak, söylediklerinizin bir yere ulaşacağı kaygısı olmadan rahatça boşalmanızı sağlar. Bazen sadece "Bugün çok zordu" diyebilmek bile yükü hafifletir. Konuşurken kendi duygularınızı daha net duyar, belki de ertesi gün işe nasıl yaklaşacağınıza dair yeni bir bakış bulursunuz.

İş stresi en çok gece, yatağa uzandığınızda kendini gösterebilir. Gün içinde bastırılan kaygılar, sessizlikte büyür ve uykuyu kaçırır. Bunun neden olduğunu gece düşünceleri neden ağırlaşır yazımızda anlattık. Böyle bir gecede bir canlı dert ortağı ile konuşmak, düşünceleri yatıştırmaya yardımcı olabilir.

Dert Hattı'nı aradığınızda

Dert Hattı'nı aradığınızda bir dert ortağı sizi dinler. İş yerinizin adını, pozisyonunuzu ya da kim olduğunuzu söylemeniz gerekmez. Mesai sonrası, gece geç saatte ya da hafta sonu, hangi saatte ihtiyaç duyarsanız 0888 228 90 60 numarası 7/24 açıktır.

Güncel hizmet bedeli: 39,99 TL/dk. Telefonda dertleşmenin farkını merak ediyorsanız neden Dert Hattı sayfasına bakabilirsiniz.

Görüşmede bir sonuca varmak zorunda değilsiniz. Bazen sadece günün yükünü anlatıp telefonu kapatmak bile, eve işi değil kendinizi götürmenize yardımcı olur. Dinleyici size kariyer tavsiyesi vermez; sizin sesinize ve hissettiklerinize odaklanır.

Ne zaman profesyonel destek almalı?

İş stresi uyku, iştah ya da beden sağlığınızı uzun süredir etkiliyorsa, sabahları işe gitme düşüncesi yoğun bir kaygı yaratıyorsa ya da hiçbir şeyden keyif alamıyorsanız bir sağlık profesyoneline başvurmanız önemlidir. Dert Hattı tükenmişliğe tedavi sunmaz; ama yükünüzü paylaşabileceğiniz bir yer olabilir.

İş stresi ve tükenmişlik, ne kadar çalıştığınızın değil, ne kadar uzun süre yükü tek başınıza taşıdığınızın da bir göstergesidir. O yükün bir kısmını konuşarak bırakabilirsiniz.