Aile sorunları; anne-baba, kardeşler, çocuklar veya geniş aile ile yaşanan gerilimlerdir ve çoğu zaman en zor anlatılan dertlerdir, çünkü anlatacağınız kişi de genellikle o ailenin bir parçasıdır. "Aile sorunları kime anlatılır?" sorusunun cevabı, tam da bu yüzden çoğu zaman aile dışından, taraf tutmayan birinde saklıdır.
Aile sorunlarını anlatmak neden bu kadar zor?
Aileye dair duygularımız karmaşıktır. Aynı kişiye hem derin bir sevgi hem de büyük bir kırgınlık duyabiliriz. Bu çelişki, anlatmayı zorlaştırır: "Annemi kötülemek istemiyorum ama çok üzgünüm" ya da "Kardeşime kızgınım ama onu da anlıyorum" gibi.
Bunun yanında şu kaygılar da devreye girer:
- "Elin oğlu/kızı ailemi yargılar."
- "Bir akrabaya anlatırsam herkes duyar."
- "Ailemden şikâyet etmek ayıp."
- "Anlatırsam ortalık daha da karışır."
Bu duygular son derece yaygındır. Aileye söylenemeyenler yazımızda bu konuyu daha ayrıntılı ele aldık.
Aile içinde sık yaşanan gerilimler
Her ailenin hikâyesi farklıdır, ama bazı başlıklar pek çok evde tanıdıktır:
| Konu | Kişinin içinden geçebilecek düşünce |
|---|---|
| Anne-baba beklentileri | "Ne yaparsam yapayım onlara yetmiyor." |
| Kardeş kıskançlığı veya rekabet | "Hep o kayırıldı, ben görülmedim." |
| Miras, mülk ve para | "Para yüzünden kardeşimi kaybediyorum." |
| Yaşlı ebeveyn bakımı | "Bütün yük benim omzumda." |
| Ergen ya da yetişkin çocuklarla iletişim | "Çocuğumla aramızda bir duvar var." |
| Kuşak farkı ve değerler | "Kendi hayatımı yaşamama izin vermiyorlar." |
Kıskançlık ve rekabet sizin için tanıdık bir başlıksa kıskançlıkla başa çıkmak yazımıza da göz atabilirsiniz.
Taraf tutmayan bir kulağın değeri
Bir akrabaya anlattığınızda o kişi kaçınılmaz olarak bir pozisyon alır: ya sizin tarafınızı tutar ve gerginlik büyür, ya da karşı tarafı savunur ve siz anlaşılmamış hissedersiniz. Aile dışından ve hikâyenin hiçbir yerinde olmayan biri ise yalnızca sizi dinler.
Bu tarafsızlık, duygularınızı olduğu gibi ifade etmenize alan açar. Öfkenizi, kırgınlığınızı ya da suçluluğunuzu "aileyi kötülemek" kaygısı olmadan dile getirebilirsiniz. Çoğu zaman bu konuşma, ailenizle yapacağınız asıl konuşmanın da provası olur.
Ayrıca aile içindeki sorunlar çoğu zaman yıllar içinde katman katman birikir. Bugünkü bir tartışma, çocukluktan kalan bir kırgınlığı da yeniden uyandırabilir. Bunları sırasıyla, acele etmeden anlatabileceğiniz bir alan bulmak, hangi duygunun bugüne, hangisinin geçmişe ait olduğunu ayırt etmenizi kolaylaştırır. Bu rahatlığı yargılanmadan konuşmak yazımızda anlattık; sırlarınızı güvenle paylaşmak için sırdaş hattı sayfasına da göz atabilirsiniz.
Kendi başınıza deneyebilecekleriniz
- Duygu ile olayı ayırın: "Babam bana bağırdı" bir olaydır; "Kendimi küçük düşürülmüş hissettim" bir duygudur. Duyguyu fark etmek, ne istediğinizi anlamanızı kolaylaştırır.
- "Ben" diliyle konuşmayı deneyin: "Sen hep böylesin" yerine "Böyle olunca ben çok kırılıyorum" demek, karşı tarafın savunmaya geçmesini azaltabilir.
- Zamanlamayı seçin: Bayram sofrası ya da kalabalık bir akşam yemeği, hassas konular için genellikle uygun değildir.
- Sınır koymaktan çekinmeyin: Bir konuşma çok gerildiğinde "Şimdi ara verelim, sonra konuşalım" demek hakkınızdır.
Dert Hattı'nı aradığınızda
Dert Hattı, aile sorunlarını kime anlatacağını bilemeyenler için yargısız bir alandır. 0888 228 90 60 numarasını aradığınızda bir dert ortağı sizi dinler; ailenizi tanımaz, kimseyi suçlamaz, kimsenin tarafını tutmaz. Kim olduğunuzu söylemeniz gerekmez ve konuşmalarınız gizlidir.
Hat 7/24 açıktır; Türkiye'deki tüm GSM operatörleri ve sabit hatlardan aranabilir. Güncel hizmet bedeli: 39,99 TL/dk. İlk kez arayacaksanız ilk arama rehberi sayfası yardımcı olabilir.
Aile içinde fiziksel, duygusal ya da ekonomik şiddet yaşıyorsanız ya da güvenliğiniz tehlikedeyse lütfen hemen 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. ALO 183 Sosyal Destek Hattı da bu tür durumlarda başvurabileceğiniz resmi bir hattır. Dert Hattı acil yardım hizmeti değildir.
Profesyonel destek ne zaman gerekir?
Aile içindeki sorunlar uzun süredir devam ediyor, ruh sağlığınızı ya da günlük yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa bir aile danışmanından veya bir sağlık profesyonelinden destek almak iyi bir adımdır. Dert Hattı bu desteğin yerini tutmaz; ama o adımı atmadan önce düşüncelerinizi toparlamak için konuşabileceğiniz bir yer olabilir.
Aile sorunları kime anlatılır diye düşünürken kendinizi suçlu hissetmeyin. Ailenizi sevmeniz ve onlardan kırılmanız aynı anda mümkündür.
Bu konuda sık sorulanlar
Aile sorunlarımı bir yabancıya anlatmak aileme ihanet mi?
Hayır. Duygularınızı tarafsız birine anlatmak, ailenizi kötülemek değil, kendi yükünüzü hafifletmektir. Kimlik bilgisi istenmediği için kimse kim olduğunuzu bilmez.
Dert ortağı ailemle konuşur ya da arabuluculuk yapar mı?
Hayır. Dert Hattı yalnızca sizi dinleyen bir telefon hattıdır; ailenizle iletişime geçmez veya arabuluculuk yapmaz.
Aile içi şiddet yaşıyorsam ne yapmalıyım?
Güvenliğiniz tehlikedeyse hemen 112'yi arayın. ALO 183 Sosyal Destek Hattı'na da başvurabilirsiniz. Dert Hattı acil yardım hizmeti değildir.
